Η μαστογραφία με ενθέματα σιλικόνης είναι απολύτως εφικτή και δεν πρέπει να αναβάλλεται επειδή έχετε κάνει αυξητική στήθους. Πολλές γυναίκες διστάζουν, είτε γιατί φοβούνται ότι το ένθεμα θα σπάσει από τη συμπίεση, είτε γιατί έχουν ακούσει ότι «με σιλικόνη δεν φαίνεται τίποτα». Και οι δύο ανησυχίες έχουν μια βάση, αλλά στην πράξη αντιμετωπίζονται με τη σωστή τεχνική και με καλή ενημέρωση του ακτινολόγου.
Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε πώς γίνεται η μαστογραφία όταν υπάρχουν ενθέματα, τι είναι η τεχνική Eklund, πότε χρειάζεται υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία, κάθε πότε ελέγχεται η ακεραιότητα του ενθέματος και τι αλλάζει αν έχετε κάνει λιπομεταφορά. Ο προληπτικός έλεγχος του μαστού αφορά την υγεία σας, και η αυξητική δεν αλλάζει αυτή την προτεραιότητα.
Δύο διαφορετικοί στόχοι: πρόληψη καρκίνου και έλεγχος του ενθέματος
Όταν μιλάμε για απεικόνιση του στήθους σε γυναίκα με ενθέματα, συχνά μπερδεύονται δύο διαφορετικά ζητήματα:
- Ο προληπτικός έλεγχος για καρκίνο του μαστού. Ακολουθεί τις ίδιες συστάσεις με τις γυναίκες χωρίς ενθέματα, ανάλογα με την ηλικία και το ατομικό και οικογενειακό σας ιστορικό. Η βασική εξέταση είναι η μαστογραφία, συχνά σε συνδυασμό με υπερηχογράφημα.
- Ο έλεγχος της ακεραιότητας του ενθέματος. Στόχος εδώ είναι να διαπιστωθεί αν το κέλυφος είναι άθικτο ή αν υπάρχει ρήξη. Η μαστογραφία δεν είναι η καλύτερη εξέταση για αυτό. Χρησιμοποιούνται κυρίως το υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία.
Η διάκριση έχει σημασία, γιατί εξηγεί γιατί μια «καθαρή» μαστογραφία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το ένθεμα είναι άθικτο, και αντίστροφα.
Πώς γίνεται η μαστογραφία όταν υπάρχουν ενθέματα
Το ένθεμα σιλικόνης είναι αδιαπέραστο από τις ακτίνες Χ. Στη μαστογραφία εμφανίζεται ως μια λευκή, συμπαγής περιοχή που μπορεί να καλύψει ένα μέρος του αδένα. Για να μειωθεί αυτό το πρόβλημα, ο τεχνολόγος ακτινολόγος χρησιμοποιεί κατά κανόνα δύο είδη λήψεων:
- Τις κλασικές λήψεις με το ένθεμα στη θέση του και ήπια συμπίεση, ώστε να φαίνεται ο ιστός γύρω και μπροστά από αυτό.
- Τις λήψεις με παρεκτόπιση του ενθέματος, την τεχνική Eklund, που περιγράφεται παρακάτω.
Αυτό σημαίνει ότι γίνονται περισσότερες λήψεις από μια συνηθισμένη μαστογραφία και ότι η εξέταση διαρκεί λίγο περισσότερο. Η δόση ακτινοβολίας παραμένει μικρή, και το όφελος του ελέγχου θεωρείται σαφώς μεγαλύτερο.
Η τεχνική Eklund
Η τεχνική πήρε το όνομά της από τον ακτινολόγο που την περιέγραψε. Ο τεχνολόγος σπρώχνει απαλά το ένθεμα προς τα πίσω, προς το θωρακικό τοίχωμα, και ταυτόχρονα τραβά τον αδενικό ιστό προς τα εμπρός, πάνω στην πλάκα του μαστογράφου. Έτσι ο ιστός συμπιέζεται χωρίς να βρίσκεται το ένθεμα μπροστά του και απεικονίζεται πολύ καλύτερα.
Η τεχνική λειτουργεί καλύτερα όταν το ένθεμα βρίσκεται κάτω από τον θωρακικό μυ, γιατί ο μυς βοηθά να «μείνει πίσω». Όταν το ένθεμα είναι υπεραδενικό, ή όταν υπάρχει καψική σύσπαση και το ένθεμα είναι σκληρό και ακίνητο, η παρεκτόπιση είναι πιο δύσκολη και μέρος του αδένα μπορεί να μην απεικονίζεται ικανοποιητικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο ακτινολόγος μπορεί να συμπληρώσει τον έλεγχο με υπερηχογράφημα ή μαγνητική.
3D μαστογραφία (τομοσύνθεση)
Η ψηφιακή τομοσύνθεση δημιουργεί πολλαπλές λεπτές «τομές» του μαστού και βοηθά να ξεχωρίζουν δομές που στην απλή μαστογραφία επικαλύπτονται. Μπορεί να γίνει και σε γυναίκες με ενθέματα, τόσο στις κλασικές λήψεις όσο και με την τεχνική Eklund, ανάλογα με τον εξοπλισμό του κέντρου και την κρίση του ακτινολόγου. Σε πυκνό μαστό είναι συχνά χρήσιμη. Δεν αντικαθιστά όμως τη μαγνητική όταν το ερώτημα είναι η ρήξη του ενθέματος.
Μπορεί η μαστογραφία να σπάσει το ένθεμα;
Ο κίνδυνος υπάρχει θεωρητικά, αλλά είναι πολύ μικρός. Τα σύγχρονα ενθέματα έχουν ανθεκτικό κέλυφος και συνεκτική γέλη, και οι τεχνολόγοι που εξετάζουν γυναίκες με ενθέματα προσαρμόζουν τη συμπίεση. Οι αναφορές ρήξης που αποδίδεται στη μαστογραφία είναι σπάνιες και αφορούν συχνά ενθέματα παλαιότερης γενιάς ή ενθέματα που είχαν ήδη φθορά.
Για να μειώσετε περαιτέρω τον κίνδυνο:
- Κλείνετε ραντεβού σε κέντρο με εμπειρία σε γυναίκες με ενθέματα και το αναφέρετε ήδη από το τηλέφωνο.
- Ενημερώνετε τον τεχνολόγο πριν ξεκινήσει η εξέταση.
- Λέτε αμέσως αν νιώσετε έντονο πόνο κατά τη συμπίεση.
Αν μετά από μαστογραφία παρατηρήσετε αλλαγή στο σχήμα, πόνο ή διόγκωση, επικοινωνήστε με τον χειρουργό σας για έλεγχο.
Υπερηχογράφημα μαστού με ενθέματα
Το υπερηχογράφημα δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία, δεν απαιτεί συμπίεση και απεικονίζει καλά τον αδένα που βρίσκεται μπροστά από το ένθεμα. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε νεότερες γυναίκες, σε πυκνό μαστό, κατά την εγκυμοσύνη και τη γαλουχία, καθώς και για τη διερεύνηση ενός ψηλαφητού ογκιδίου.
Μπορεί επίσης να δώσει ενδείξεις για ρήξη. Ο έμπειρος ακτινολόγος αναζητά χαρακτηριστικά ευρήματα, όπως αναδιπλώσεις του κελύφους μέσα στο ένθεμα ή εικόνα σιλικόνης έξω από την κάψα, αλλά και διογκωμένους μασχαλιαίους λεμφαδένες. Η ακρίβεια του υπερηχογραφήματος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπειρία του εξεταστή. Όταν τα ευρήματα είναι αμφίβολα, το επόμενο βήμα είναι συνήθως η μαγνητική.
Μαγνητική τομογραφία για έλεγχο ρήξης
Η μαγνητική τομογραφία μαστών είναι η πιο ευαίσθητη εξέταση για τον έλεγχο της ακεραιότητας των ενθεμάτων σιλικόνης. Ειδικά για τη ρήξη χρησιμοποιείται ένα πρωτόκολλο προσαρμοσμένο στη σιλικόνη, που κατά κανόνα δεν χρειάζεται ενδοφλέβιο σκιαγραφικό. Αν ο στόχος είναι ταυτόχρονα η διερεύνηση κάποιου ευρήματος στον αδένα ή ο έλεγχος σε γυναίκα υψηλού κινδύνου, χορηγείται σκιαγραφικό. Γι’ αυτό, όταν κλείνετε το ραντεβού, πρέπει να είναι σαφές ποιο είναι το ερώτημα.
Τι είναι η «σιωπηλή» ρήξη
Τα σύγχρονα ενθέματα σιλικόνης περιέχουν συνεκτική γέλη που τείνει να παραμένει στη θέση της ακόμη και αν ανοίξει το κέλυφος. Έτσι, μια ρήξη μπορεί να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα και να μη γίνεται αντιληπτή στην ψηλάφηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις η σιλικόνη παραμένει μέσα στην κάψα, δηλαδή στο περίβλημα από ιστό που σχηματίζει ο οργανισμός γύρω από το ένθεμα. Αυτός είναι ο λόγος που προτείνεται περιοδικός απεικονιστικός έλεγχος, ακόμη και όταν όλα φαίνονται φυσιολογικά.
Κάθε πότε χρειάζεται έλεγχος;
Οι συστάσεις διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα και τον τύπο του ενθέματος. Ενδεικτικά, οδηγίες της αμερικανικής FDA για τα ενθέματα σιλικόνης προτείνουν τον πρώτο απεικονιστικό έλεγχο ακεραιότητας, με υπερηχογράφημα ή μαγνητική, περίπου πέντε έως έξι χρόνια μετά την επέμβαση και στη συνέχεια ανά δύο έως τρία χρόνια, ακόμη και χωρίς συμπτώματα. Αν υπάρχουν συμπτώματα ή αμφίβολο εύρημα στο υπερηχογράφημα, συνιστάται μαγνητική.
| Εξέταση | Κύριος σκοπός | Πότε γίνεται συνήθως |
|---|---|---|
| Μαστογραφία με τεχνική Eklund | Προληπτικός έλεγχος για καρκίνο μαστού | Σύμφωνα με τις συστάσεις για την ηλικία και το ιστορικό σας, όπως και χωρίς ενθέματα |
| Τομοσύνθεση (3D) | Καλύτερη διάκριση δομών, ιδίως σε πυκνό μαστό | Κατά την κρίση του ακτινολόγου, ως μέρος της μαστογραφίας |
| Υπερηχογράφημα μαστών | Συμπληρωματικός έλεγχος αδένα, πρώτη εκτίμηση ρήξης | Συχνά μαζί με τη μαστογραφία ή περιοδικά για το ένθεμα |
| Μαγνητική χωρίς σκιαγραφικό (πρωτόκολλο σιλικόνης) | Έλεγχος ακεραιότητας ενθέματος | Περιοδικά ή όταν υπάρχει υποψία ρήξης |
| Μαγνητική με σκιαγραφικό | Διερεύνηση ευρήματος, έλεγχος υψηλού κινδύνου | Όταν το ζητήσει ο θεράπων γιατρός |
Το ακριβές πρόγραμμα καθορίζεται από τον γιατρό που σας παρακολουθεί, με βάση την ηλικία, το ιστορικό, τον τύπο και την ηλικία των ενθεμάτων.
Τι να πείτε στον ακτινολόγο
Η καλή ενημέρωση του ακτινολόγου και του τεχνολόγου κάνει την εξέταση πιο ασφαλή και πιο αξιόπιστη. Πριν από τη μαστογραφία, αναφέρετε:
- Ότι έχετε ενθέματα, τον τύπο τους (σιλικόνη ή φυσιολογικός ορός) και πότε τοποθετήθηκαν.
- Αν είναι πάνω ή κάτω από τον μυ. Αν δεν το ξέρετε, θα το δει ο ακτινολόγος, αλλά βοηθά να το γνωρίζει από πριν.
- Αν έχετε κάνει αλλαγή ή αφαίρεση ενθεμάτων, ανόρθωση στήθους, μειωτική ή λιπομεταφορά, γιατί οι ουλές στον αδένα έχουν χαρακτηριστική εικόνα.
- Αν νιώθετε σκλήρυνση, πόνο, αλλαγή σχήματος ή κάποιο ογκίδιο.
- Αν έχετε οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού ή ωοθηκών.
Κρατήστε την κάρτα ταυτότητας των ενθεμάτων που σας δόθηκε μετά την επέμβαση και φέρνετε μαζί σας τις προηγούμενες εξετάσεις. Η σύγκριση με παλαιότερες εικόνες είναι από τα πιο χρήσιμα εργαλεία του ακτινολόγου.
Αν βρεθεί ρήξη ή άλλο εύρημα
Η διάγνωση μιας ρήξης δεν είναι επείγουσα κατάσταση, αλλά χρειάζεται εκτίμηση από πλαστικό χειρουργό. Συνήθως η σύσταση είναι η αφαίρεση του ενθέματος που έχει υποστεί ρήξη, με ή χωρίς τοποθέτηση νέου, και ανάλογα με την περίπτωση η αφαίρεση μέρους ή όλης της κάψας. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στη σελίδα για την αφαίρεση και αλλαγή ενθεμάτων στήθους, όπου εξηγείται και η καψική σύσπαση.
Αν το εύρημα αφορά τον αδένα και όχι το ένθεμα, η διερεύνηση ακολουθεί την ίδια πορεία με κάθε γυναίκα: επιπλέον λήψεις, υπερηχογράφημα, μαγνητική ή βιοψία όπου χρειάζεται. Οι βιοψίες με καθοδήγηση υπερήχου μπορούν να γίνουν με ασφάλεια και σε γυναίκες με ενθέματα, από ακτινολόγους με σχετική εμπειρία.
Μαστογραφία μετά από λιπομεταφορά στο στήθος
Όλο και περισσότερες γυναίκες επιλέγουν την αυξητική στήθους με λίπος, είτε αντί για ενθέματα είτε σε συνδυασμό μαζί τους. Μετά τη λιπομεταφορά, ένα μέρος του λίπους που μεταφέρθηκε μπορεί να μην επιβιώσει και να σχηματίσει μικρές ελαιώδεις κύστεις, περιοχές λιπώδους νέκρωσης ή μικρές επασβεστώσεις.
Τα ευρήματα αυτά είναι κατά κανόνα καλοήθη, και ο έμπειρος ακτινολόγος τα αναγνωρίζει από τη χαρακτηριστική τους εικόνα. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως μπορεί να χρειαστεί επιπλέον έλεγχος για να αποκλειστεί κάτι άλλο. Γι’ αυτό:
- Ενημερώνετε πάντα τον ακτινολόγο ότι έχετε κάνει λιπομεταφορά και πότε.
- Ρωτήστε τον χειρουργό σας αν χρειάζεται μαστογραφία αναφοράς πριν από την επέμβαση και μια εξέταση βάσης λίγους μήνες μετά, ώστε οι μελλοντικές εικόνες να συγκρίνονται με αυτήν.
- Συνεχίστε κανονικά τον προληπτικό έλεγχο σύμφωνα με την ηλικία σας.
Πριν από την αυξητική: ένας έλεγχος που συχνά ζητείται
Ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό σας, πριν από την αυξητική στήθους με ενθέματα σιλικόνης ο χειρουργός μπορεί να ζητήσει υπερηχογράφημα μαστών ή μαστογραφία. Ο έλεγχος αυτός διασφαλίζει ότι δεν υπάρχει κάποιο εύρημα που χρειάζεται διερεύνηση πριν από την επέμβαση και δημιουργεί μια εικόνα αναφοράς για το μέλλον. Για την επιλογή του κατάλληλου ενθέματος, μπορείτε να διαβάσετε και τον οδηγό μας για την επιλογή ενθεμάτων στήθους.
Συχνές Ερωτήσεις για μαστογραφία με ενθέματα σιλικόνης
Μπορώ να κάνω μαστογραφία αν έχω ενθέματα σιλικόνης;
Ναι. Η μαστογραφία γίνεται κανονικά και ο προληπτικός έλεγχος ακολουθεί τις ίδιες συστάσεις με τις γυναίκες χωρίς ενθέματα. Ο τεχνολόγος χρησιμοποιεί κλασικές λήψεις και λήψεις με την τεχνική Eklund, ώστε να απεικονιστεί όσο το δυνατόν περισσότερος αδένας. Ενημερώστε το κέντρο από την κράτηση του ραντεβού ότι έχετε ενθέματα.
Υπάρχει κίνδυνος να σπάσει το ένθεμα από τη μαστογραφία;
Ο κίνδυνος είναι πολύ μικρός. Τα σύγχρονα ενθέματα έχουν ανθεκτικό κέλυφος και ο τεχνολόγος προσαρμόζει τη συμπίεση όταν γνωρίζει ότι υπάρχουν ενθέματα. Οι αναφορές ρήξης λόγω μαστογραφίας είναι σπάνιες και αφορούν συνήθως παλαιά ή ήδη φθαρμένα ενθέματα. Αν νιώσετε έντονο πόνο κατά την εξέταση, πείτε το αμέσως.
Τι είναι η τεχνική Eklund;
Είναι ειδικές λήψεις μαστογραφίας για γυναίκες με ενθέματα. Ο τεχνολόγος σπρώχνει απαλά το ένθεμα προς το θωρακικό τοίχωμα και φέρνει τον αδένα μπροστά για να συμπιεστεί χωρίς το ένθεμα. Έτσι απεικονίζεται καλύτερα ο ιστός του μαστού. Η τεχνική λειτουργεί καλύτερα όταν το ένθεμα είναι κάτω από τον μυ και δεν υπάρχει καψική σύσπαση.
Ποια εξέταση δείχνει αν έχει σπάσει το ένθεμα;
Η μαγνητική τομογραφία με πρωτόκολλο σιλικόνης είναι η πιο ευαίσθητη εξέταση για τη ρήξη ενθέματος και συνήθως δεν απαιτεί σκιαγραφικό. Το υπερηχογράφημα είναι επίσης χρήσιμο ως πρώτη εκτίμηση, αλλά η ακρίβειά του εξαρτάται από την εμπειρία του εξεταστή. Η μαστογραφία δεν είναι η κατάλληλη εξέταση για τον έλεγχο της ακεραιότητας του ενθέματος.
Κάθε πότε πρέπει να ελέγχω τα ενθέματα σιλικόνης;
Οδηγίες της FDA προτείνουν τον πρώτο έλεγχο με υπερηχογράφημα ή μαγνητική περίπου πέντε έως έξι χρόνια μετά την επέμβαση και έπειτα ανά δύο έως τρία χρόνια, ακόμη και χωρίς συμπτώματα. Το ακριβές πρόγραμμα καθορίζεται από τον γιατρό σας, ανάλογα με τον τύπο και την ηλικία των ενθεμάτων και το ιστορικό σας.
Επηρεάζει η λιπομεταφορά στο στήθος τη μαστογραφία;
Μπορεί να εμφανιστούν ελαιώδεις κύστεις, λιπώδης νέκρωση ή μικρές επασβεστώσεις, που είναι κατά κανόνα καλοήθη ευρήματα. Ο έμπειρος ακτινολόγος συνήθως τα αναγνωρίζει, αλλά μερικές φορές χρειάζεται επιπλέον έλεγχος. Ενημερώνετε πάντα ότι έχετε κάνει λιπομεταφορά και κρατάτε τις προηγούμενες εξετάσεις σας για σύγκριση.
Μπορώ να κάνω 3D μαστογραφία με ενθέματα;
Ναι, η τομοσύνθεση μπορεί να γίνει και σε γυναίκες με ενθέματα, στις κλασικές λήψεις και με την τεχνική Eklund, ανάλογα με τον εξοπλισμό του κέντρου. Βοηθά ιδιαίτερα σε πυκνό μαστό, γιατί ξεχωρίζει δομές που επικαλύπτονται. Δεν αντικαθιστά όμως τη μαγνητική τομογραφία όταν το ερώτημα είναι αν υπάρχει ρήξη του ενθέματος.
Γνωρίστε τον Πλαστικό Χειρουργό Δρ. Νεκτάριο Σταμπολίδη
Ο Δρ. Νεκτάριος Σταμπολίδης παρακολουθεί τις ασθενείς του και μετά την αυξητική, με σαφείς οδηγίες για τον μελλοντικό έλεγχο των ενθεμάτων. Είναι πτυχιούχος Ιατρικής του ΑΠΘ, ειδικός Πλαστικός Χειρουργός με εκπαίδευση στο ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» και Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Από το 2015 έως το 2017 μετεκπαιδεύτηκε σε Πανεπιστημιακές κλινικές του Nottingham (NHS) και σε κλινικές αισθητικής χειρουργικής του Λονδίνου. Είναι κάτοχος του EBOPRAS και μέλος της ISAPS. Γνωρίστε περισσότερα για τον πλαστικό χειρουργό.
Κλείστε ραντεβού για προσωπική εκτίμηση
Αν έχετε ενθέματα και δεν ξέρετε πότε έγινε ο τελευταίος έλεγχος, ή αν ένα απεικονιστικό εύρημα σας προβληματίζει, μια εξέταση από πλαστικό χειρουργό μπορεί να ξεκαθαρίσει τα επόμενα βήματα. Επικοινωνήστε με το ιατρείο στο Κολωνάκι για ραντεβού και προσωπική εκτίμηση.
